TÜRKİYE KAMUOYUNA!
ÇARPITILMIŞ BİR TARİHİN TOPLUMA DAYATILMASI KABUL EDİLEMEZ!
Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD) Balıkesir Şubesi’nin, Balıkesir Kent Konseyi Başkanı Sayın Sevinç Baykan Özden’in Çerkes Ethem’i anma etkinliğine katılmasını gerekçe göstererek Kent Konseyi’nden çekilmesini, tarihsel hoşgörüsüzlüğün ve ideolojik bağnazlığın yeni bir örneği olarak görüyor ve kınıyoruz.
Bir dernek kendi tarih yorumunu açıklayabilir; ancak bunu toplumun tamamına dayatamaz, başkalarının değerlendirme ve anma hakkına müdahale edemez. Tarih hiçbir kurumun, ideolojinin ya da siyasi anlayışın tekelinde değildir.
Çerkes Ethem, Millî Mücadele’nin en kritik günlerinde Kuvayı Milliye kuvvetlerini örgütlemiş, işgal güçlerine karşı verilen mücadelede önemli askerî başarılar elde etmiş haysiyetli, vefalı bir isimdir. Onun ve kuvvetlerinin hizmetlerini yok saymak ancak ideolojik bağnazlık olarak değerlendirilebilir.
Biz Ethem Bey’in Millî Mücadele’ye yaptığı büyük hizmetlerini takdirle anıyoruz. Sonradan hain ilan edilmesini, siyasi iktidar mücadelesinin galipleri tarafından tarihin tek taraflı yazılmaya çalışılmasının bir sonucu olarak görüyoruz. Ethem Bey yalnızca tasfiye edilmemiş, aynı zamanda siyasi olarak da mahkûm edilmeye çalışılmıştır. Onun tarihini, üzerine yapıştırdıkları tek bir olumsuz sıfatla açıklamaya çalışanlar, önce Ethem Bey’in hangi şartlarda ve hangi cephelerde nasıl bir mücadele ortaya koyduğunu hatırlamalı, bilmiyorsa öğrenmelidir.
Çerkes Ethem meselesi, onu mahkum etmeye çalışanların bakış açısı mutlak doğru kabul edilerek değerlendirilemez. Kuruluş döneminin iktidar mücadeleleri, merkezileşme politikaları ve tasfiye süreçleri eleştirel biçimde incelenirse hak kendiliğinden yerini bulacaktır. Tabii ki bu incelemenin, Ethem beyi mahkum etmeye çalışanların tercihlerinin de bu sorgulamanın dışında tutulmadan yapılması gerekir.
Cumhuriyet’e sahip çıkmak, kuruluş döneminin otoriter uygulamalarını, baskılarını ve siyasi tasfiyelerini savunmak değildir. Bizim savunduğumuz Cumhuriyet; özgürlükçü, çoğulcu ve demokratik bir Cumhuriyet’tir. Geçen yüzyılın tekçi ve sekter anlayışını bugüne taşımak ise çağdaşlık değil, bir kez daha belirtelim ki ideolojik bağnazlıktır.
İnsanları tek tarih anlatısı etrafında birleştirmeye çalışmak, geçmişin siyasi refleksleridir. Zaman çok değişti. Cumhuriyetin 100. yılında ortaya çıkan farklı yorumlara kulak verilmek zorunluluğu vardır. Artık dünya daha renkli ve insanlar daha iç içe. Tek resmi tarih yorumuna bağlılık beklemek çağdaşlık değil, dogmatizmdir. Bu nedenle ADD gibi yapılar üstenci söylemlerini bir kenara bırakıp, toplumun bir kesiminin hafızasında derin yaralar açmış olaylara tolerans göstermeyi öğrenmeli ve merkezlerinden başlayarak kendilerini tashih etmelidirler. Yüz yılda ancak kabuk bağlamış yaraları tekrar tekrar kanatarak kafalarındaki o “dogmatik cumhuriyeti” sürdüremeyeceklerini öğrenmelidirler.
Bu nedenle, Balıkesir Kent Konseyi Başkanı Sayın Sevinç Baykan Özden’in hakşinas, kapsayıcı ve cesur duruşunu destekliyor, her daim kendisinin yanında olduğumuzu açıkça deklare ediyoruz. Kent konseylerinin görevi ideolojik sınırlar çizmek değil, farklı kimlikleri ve düşünceleri ortak zeminde buluşturmaktır.
Bu arada, Emreköy’de yıllardır gerçekleştirilen Çerkes Ethem anmalarının bundan sonra daha geniş katılımla ve daha güçlü programlarla sürdürülmesi isabetli olacaktır. Bu etkinlik hiçbir şekilde daraltılmamalı; aksine, Ethem beyin hizmetlerinin, yaşadığı siyasi çatışmaların ve uğradığı haksızlıkların daha geniş çevrelerce öğrenileceği güçlü bir platform haline getirilmelidir. Çünkü Çerkes Ethem’i anmak, tarih dışına atılmaya çalışılan bir kahramana sahip çıkmak ve ona gereken saygıyı göstermek demektir ki ortaya konulan vicdansız tutum gözönüne alındığında bu onurlu bir görevdir.
Öte yandan ADD Balıkesir Şubesi’nin temsil ettiği dogmatik zihniyet sorgulanmalıdır. Farklı düşüncelere tahammül edemeyen, kendi şabloncu tarih yorumunu mutlak doğru sayan ve başkalarının anma hakkını bile tehdit olarak gören böyle bir yapının demokratik topluma ne katkısı olabilir? Çoğulculuğu reddederek ve toplumsal yaraları kaşıyarak Cumhuriyet’e de demokrasiye de hizmet edilemez.
Toplumsal barış dayatmayla değil; özgürlük, hakkaniyet ve karşılıklı saygıyla kurulur.
Bu nedenle, birileri istemese de tarih tartışılacak, Ethem bey anılacak, gerçekler konuşulacaktır.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur.
ÇOĞULCU DEMOKRASİ PARTİSİ
68
