Çoğulcu Demokrasi Partisi (ÇDP) Genel Başkanı Faruk Arslandok, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Başkanı Kazbek Kokov’a resmi bir mektup göndererek, 21 Mayıs Çerkes Sürgünü ve Soykırımı’nın 162. yıl dönümü anma etkinliklerine yönelik getirilen engellemelerin ve polis baskılarının derhal sonlandırılmasını istedi.
Arslandok mektubunda, anavatanda barışçıl yürüyüş haklarının ellerinden alınmasının hem Kafkasya’da hem de dünya genelindeki nüfusu milyonlara ulaşan Çerkes diasporasında derin bir üzüntü ve rahatsızlık meydana getirdiğini vurguladı.
“Vatandaşlar Emniyete Çağrılarak Yıldırılmak İsteniyor”
21 Mayıs’a bir hafta kala gelen hak ihlali haberlerine dikkat çeken ÇDP Lideri, somut hiçbir gerekçe gösterilmeksizin vatandaşların polis merkezlerine çağrıldığını ve “uyarı” adı altında tebligatlar yapıldığını belirtti. Diasporanın bu uygulamayı bir “korkutma, yıldırma ve caydırma yöntemi” olarak gördüğünü ifade eden Arslandok, şu ifadeleri kullandı:
“21 Mayıs anma yürüyüşlerinin düzenlendiği uzun yıllar boyunca herhangi bir kargaşa ya da hukuka aykırı olay yaşanmamıştır. Katılımcılar hiçbir zaman kamu düzenini ihlal etmemiş, kolluk kuvvetleriyle çatışmaya girmemiştir. Bu barışçıl yürüyüşlerin ‘kamu güvenliğine tehdit’ olarak gösterilmesi, yalnızca yasaklara gerekçe oluşturmak amacıyla kullanılan bir bahanedir.”
“Siyasi Saiklerle Üretilen Gerekçeler Kabul Edilemez”
Pandemi dönemindeki kısıtlamaların toplum tarafından anlayışla karşılandığını hatırlatan Arslandok, hayatın normale dönmesine rağmen Ukrayna’daki savaşın bahane edilerek yasakların sürdürülmesini eleştirdi. 1992 yılında Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Parlamentosu tarafından 21 Mayıs’ın “Anma ve Yas Günü” olarak resmî tatil ilan edildiğini hatırlatan Genel Başkan, bu kararın yönetime etkinlikleri destekleme ve geleneksel biçimde gerçekleştirilmesini sağlama sorumluluğu yüklediğinin altını çizdi.
“Dünyada Özgür, Tarihi Vatanda Yasak”
Çerkeslerin yoğun olarak yaşadığı Türkiye, Suriye, Ürdün, Almanya, ABD, Fransa ve İsrail gibi pek çok ülkede anma etkinliklerinin özgürce ve yürüyüşlerle yapabildiğine dikkat çekilen mektupta, “Bu ülkelerde insanların soykırım ve sürgün kurbanlarını anmalarına engel olunmamakta; buna karşın, Çerkeslerin tarihî vatanı olan Nalçik’te bu anmaların engellenmesi son derece üzüntü vericidir” denildi.
Başkan Kokov’a Çağrı: “Anayasal Hakları Koruyun”
ÇDP Genel Başkanı Faruk Arslandok, mektubunun sonunda Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Başkanı Kazbek Kokov’a doğrudan çağrıda bulunarak taleplerini şu şekilde sıraladı:
– Vatandaşlara yönelik hukuka aykırı baskılara ve dayanaksız “uyarı” uygulamalarına derhal müdahale edilmesi,
– Cumhuriyet sakinlerinin Nalçik merkez caddelerinde barışçıl yürüyüş düzenleme yönündeki anayasal haklarının korunması,
– Çerkes halkının tarihî hafızasını koruma hakkını savunma konusunda yönetim tarafından olumlu ve kararlı bir tutum sergilenmesi.
Kamuoyunun bilgisine sunulan mektup, dünya genelindeki Çerkes diasporasının anavatandaki gelişmeleri ne kadar yakından ve hassasiyetle takip ettiğini bir kez daha gözler önüne serdi.
Mektubun Türkçe Tercümesi şöyle:
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Başkanı
Kazbek Kokov’a
Sayın Kazbek Valeryeviç,
Büyük Çerkes Soykırımı ve Sürgünü’nün 162. yıl dönümünün anılacağı 21 Mayıs’a bir hafta kala, herhangi bir somut gerekçe gösterilmeksizin, kitlesel anma etkinliklerine katılım sırasında yasaların ihlal edilmesinin kabul edilemez olduğuna dair “uyarı” niteliğinde tebligatlar yapılmak üzere vatandaşların polis merkezlerine çağrıldığı yönünde haberler alınmaktadır.
Diasporada yaşayan Çerkesler, bu uygulamanın hiçbir somut gerekçeye dayanmadığını; tamamen korkutma, yıldırma ve caydırma amacı taşıyan bir baskı yöntemi olduğunu düşünmektedir.
Oysa 21 Mayıs anma yürüyüşlerinin düzenlendiği uzun yıllar boyunca herhangi bir kargaşa ya da hukuka aykırı olay yaşanmamıştır. Katılımcılar hiçbir zaman kamu düzenini ihlal etmemiş, kolluk kuvvetleriyle çatışmaya girmemiştir. Daima barışçıl bir karakter taşıyan bu anma yürüyüşlerinin “kamu güvenliğine tehdit” olarak gösterilmesinin, gerçekte yalnızca yasaklara gerekçe oluşturmak amacıyla kullanılan bir bahane olduğu değerlendirilmektedir.
2020 ve 2021 yıllarında Covid-19 pandemisi nedeniyle anma yürüyüşlerinin düzenlenmemesi toplum tarafından anlayışla karşılanmıştı. Ancak pandemi sona erip hayat olağan akışına döndükten sonra da, Ukrayna’daki savaş bahane edilerek, siyasi saiklerle üretilmiş gerçek dışı gerekçelerle 21 Mayıs anma yürüyüşüne yönelik yasağın sürdürülmesi; anavatanda olduğu kadar diasporada yaşayan Çerkesler tarafından da üzüntüyle karşılanmaktadır.
Bilindiği üzere, 1992 yılında Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Parlamentosu tarafından 21 Mayıs “Anma ve Yas Günü” olarak resmî tatil ilan edilmiştir. Parlamentonun aldığı bu kararın, cumhuriyet yönetimine söz konusu yas ve anma etkinliklerini destekleme, ayrıca bunların geleneksel biçimde gerçekleştirilmesi için inisiyatif alma sorumluluğu yüklediğini düşünüyoruz.
21 Mayıs anma etkinlikleri; Çerkes diasporasının yaşadığı Türkiye, Suriye, Ürdün, Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Fransa, İsrail ve daha birçok ülkede özgürce düzenlenmektedir. Bu ülkelerde insanların soykırım ve sürgün kurbanlarını anmalarına engel olunmamakta; insanlar serbestçe toplanabilmekte ve yürüyüş gerçekleştirebilmektedir. Buna karşın, Çerkeslerin tarihî vatanı olan Nalçik’te bu anmaların engellenmesi son derece üzüntü vericidir.
Milyonlarca mensubu bulunan Çerkes diasporası, tarihî vatanında yaşanan gelişmeleri yakından takip etmekte ve Kabardey-Balkar yönetiminin atalarının hatırasına yönelik bu tutumunu derin bir rahatsızlıkla karşılamaktadır.
Sayın Kazbek Valeryeviç,
Sizden, Çerkes halkının tarihî hafızasını koruma hakkını savunma konusunda olumlu ve kararlı bir tutum sergilemenizi bekliyoruz. 21 Mayıs anma etkinliklerine katılmak isteyen vatandaşlara yönelik hukuka aykırı baskılara ve dayanaktan yoksun “uyarı” uygulamalarına müdahale etmenizi; ayrıca cumhuriyet sakinlerinin, Çerkeslerin Anma Günü ilan edildiği tarihten bu yana olduğu gibi, Nalçik merkez caddelerinde barışçıl yürüyüş düzenleme yönündeki anayasal haklarının korunması ve hayata geçirilmesi için gerekli adımları atmanızı talep ediyoruz.
Saygılarımla,
Şogen Faruk ARSLANDOK
Çoğulcu Demokrasi Partisi Genel Başkanı
218
